Lazer Alan Tarayıcıların Emniyet Standartları
ISO, IEC ve diğer uluslararası standartlara uygun olarak tasarlanan sensörler, “emniyet sensörleri” olarak adlandırılır. Lazer alan tarayıcı kullanan sertifikalı emniyet sensörlerine ise lazer alan tarayıcı denir.
Bir cihazın lazer alan tarayıcı olarak sertifikalandırılabilmesi için aşağıdaki uluslararası standartları karşılaması gerekir:
- IEC 61496: Tip 3
- IEC 61508: SIL 2
- ISO 13849: PLd, Kategori 3
Her iki sensör serisi olan SZ-V Serisi ve SZ Serisi, bu yüksek emniyet standartlarını karşıladığını belgelemiştir. Bu bölümde, bu iki sensör serisinin sahip olduğu sertifikalı standartlara daha yakından göz atacağız.
Bu emniyet standardı, lazer alan tarayıcılar gibi elektro-duyarlı koruma ekipmanları (ESPE) için geçerlidir. Bu ekipmanlar, insan vücudunu elektriksel olarak algılar ve makine çalışırken çalışanları korumak amacıyla kontrol sinyalleri gönderir.
Emniyet sensörleri, emniyet seviyelerine göre sınıflandırılır. Her tip sensörün, bir bileşen arızası durumunda tehlikeli durumları önleyecek bir tasarım ve yapıya sahip olması gerekir. Tip 4 cihazlar en yüksek emniyet seviyesini sunar.
Her tip sensör için çevresel gereksinimler belirlenmiştir, örneğin: gürültü bağışıklığı (EMC), sıcaklık ve nem dayanıklılığı, mekanik dayanıklılık (titreşim, darbe vb.), su geçirmezlik ve güç voltajına dayanıklılık gibi.
İlgili tiplerin temel farkları:
- IEC 61496-2 (Tip 2, 4): Lazer ışını kesilmesine dayalı algılama.
- IEC 61496-3 (Tip 3): Lazer ışığının yansımasına dayalı algılama.
- IEC 61496-4 (Tip 4): Görüntü algılama teknolojisine dayalı algılama.
Lazer alan tarayıcılar Tip 3 cihazlar olarak sınıflandırılır. Tip 3 cihazlar, aşağıdaki gereksinimleri karşılamalıdır:
- Minimum algılanabilir hedef yansıtıcılığı (%1,8)
- Ortam ışığına karşı direnç (doğal ve yapay ışıklar)
- Kir, arka plan ve engellerden etkilenmeme
SZ-V Serisi ve SZ Serisi, tüm Tip 3 gerekliliklerini karşılamaktadır.
IEC 61508 uluslararası standardı, elektriksel, elektronik ve programlanabilir elektronik emniyet sistemlerinin fonksiyonel emniyet gerekliliklerini belirler.
SIL (Safety Integrity Level / Emniyet Bütünlük Seviyesi), emniyet fonksiyonlarının sağlanmasındaki emniyet seviyesini ifade eder. SIL, sistemin bir işlem talebine karşılık vermeme olasılığını (birim zamanda tehlikeli arıza oranı) gösterir. Bu dört seviyeye ayrılır: SIL 1 ile SIL 4.
Lazer alan tarayıcılar, SIL 2 seviyesini karşılamalıdır.
SIL 2 için, birim zamanda tehlikeli arıza oranı 10⁻⁷ ile 10⁻⁶ arasında olmalıdır.
SZ-V Serisi ve SZ Serisi, bu katı gerekliliği karşılamaktadır.
SZ-V Serisi ve SZ Serisi, ISO 13849 standardının iki ana gerekliliğini karşılamaktadır: PLd (Performans Seviyesi) ve Kategori 3.
PLd Nedir?
PL, “Performance Level” yani performans seviyesi anlamına gelir ve bir kontrol sisteminin öngörülebilir koşullar altında güvenlik fonksiyonlarını yerine getirme yeteneğini tanımlar.
Makinedeki güvenlik fonksiyonlarını yerine getiren parçalara güvenlik ile ilgili parçalar denir ve bu parçaların performansı, PL (performans seviyesi) ile derecelendirilir.
Bir sistemin PL seviyesi, her zaman sistemin gereksinim duyduğu PLr (gereken performans seviyesi) değerinden eşit veya yüksek olmalıdır.
PLd seviyesindeki lazer alan tarayıcılar, birim zamanda tehlikeli arıza oranı 10⁻⁷ ile 10⁻⁶ arasında olan sistemlerdir (0.00001% – 0.0001%).
Kategori 3 Nedir?
Kategori, emniyet ile ilgili parçaların yapısını ifade eder (mimari). Kategori 3, bu emniyet kategorilerinden biridir.
Makinenin amacı, tehlike seviyesi, büyüklüğü ve kullanım sıklığına göre uygun yapı değişebilir.
Toplamda 1’den 4’e kadar dört emniyet kategorisi vardır.
Kategori 3, emniyet fonksiyonu içindeki herhangi bir bileşenin arızalanması durumunda bile, cihazın genel emniyet işlevlerinin zarar görmemesini sağlar